De redactie van de website Frozen Kids heeft op verzoek van Leon, een van de geïnterviewde mannen van Frozen Kids het verzoek gekregen deze open brief aan hoofdredacteur Carl Voet van de VRT te plaatsen. De redactie is derhalve niet verantwoordelijk voor de inhoud maar onderschrijft, net als bij de open brief van Joannes, het belang van opheldering rondom de onstane kwestie.
VRT Nieuwsdienst
T.a.v. dhr. C. Voet
Auguste Reyerslaan 52
1043 Brussel
Betreft: afgelasting uitzending Bevroren Kinderen in Koppen XL, d.d. 8-1-2013
Amsterdam, 19 januari 2013
Geachte heer Voet,
Na ruim anderhalve week ben ik na de gebeurtenissen van vorige week weer enigszins op krachten gekomen en dusdanig dat het mij gelukt is een brief aan u en de VRT te schrijven, zoals ik mij voorgenomen had.
Met verbijstering en ontzetting heb ik op 7 januari jl. kennis genomen van de beslissing van de VRT dat de uitzending van Frozen Kids in Koppen XL onder de naam Bevroren Kinderen zou worden geannuleerd. Ik kwam na een drukke dag vol afspraken ‘s avonds laat terug thuis en vernam toen via Cees Franke, documentairemaker, een bericht over bovenstaande beslissing naar aanleiding van klachten. Over de precieze toedracht en achtergrond van deze klachten bestond toen verder nog weinig duidelijkheid. Die duidelijkheid kwam de volgende dag toen ik van Cees persoonlijk vernam dat de ‘klacht’ een actie van mijn stiefvader, de heer xxxx, betrof, waarbij hij contact zou hebben opgenomen met de VRT, mij zou hebben bestempeld tot fantast die zijn hele relaas over seksueel misbruik van a tot z verzonnen zou hebben en hij de VRT dreigde met juridische stappen mocht de omroep het uitzenden van de documentaire de volgende dag doorzetten. Ik begreep echter ook dat er inmiddels een officiële verklaring was voor het afgelasten van de uitzending (het bovenstaande had blijkbaar geen officieel karakter) en dat deze afweek van hetgeen ik zojuist had vernomen: de VRT had, bij monde van u, kort voor de uitzending (binnen 24 uur!) geconcludeerd dat de documentaire tekortschoot in kwaliteit en als zodanig niet paste in het format van Koppen XL.
Dit laatste bericht trof mij nog veel meer dan het eerste bericht als een klap in het gezicht: afgelasten? Vanwege onvoldoende kwaliteit? Niet passend in het format van Koppen XL? En dat van een dusdanige kwaliteit dat een beslissing in minder dan 24 uur voor het uitzenden een annulering hiervan gerechtvaardigd is? Dit was voor mij van alle feiten de meest onverwachte en dit raakte mij diep: een documentaire waar ruim 2 jaar hard aan gewerkt is, waar alle geïnterviewden, de makers en ikzelf veel moed en energie voor hebben vrij hebben moeten en hebben weten te maken, op zo’n manier afgelasten. Het klonk voor mij als een examen waar na een geslaagd theoriegedeelte, het praktijkonderdeel door een bijna volledig panel is beoordeeld en met een hoog cijfer is goedgekeurd en de laatste corrector te laat binnenkomt en op de valreep het werkstuk beoordeelt met het cijfer 3 met de toevoeging dat de maker geheel en al gefaald heeft.
Laat ik beginnen met meer ingaan op de achtergrond van mijn persoonlijke situatie. Ik ga hier niet mijn verhaal opnieuw uit de doeken doen: ik ga er vanuit dat u daar kennis van heeft kunnen nemen bij het bekijken, aanpassen en voorbereiden van de documentaire het afgelopen halfjaar. Waar ik wel meer over wil vertellen is de omstandigheden waarin ik verkeer. Ik zal er geen doekjes om winden: de relatie met mijn stiefvader en later ook moeder, is al enkele jaren openlijk uitgesproken slecht te noemen. Al sinds 2008 verkeer ik in een situatie met onlusten op diverse gebieden waarin het seksueel misbruik dat mijn stiefbroer bij mij heeft gepleegd een aanvankelijk stille, maar later openlijke rol is gaan spelen.
Nooit in alle jaren sinds het laatste misbruikincident plaatsvond (1998) heeft mijn stiefvader (of stiefbroer) zich bereid getoond openlijk erkenning te geven van hetgeen mij overkomen is, hierover spijt te betuigen of mij zelfs maar (moreel) te steunen in het helen van diepgaande persoonlijke verwondingen of het op de rails krijgen van mijn leven. Het gebrek aan steun, de miskenning en ook liegen over gedrag van mij zijn voor mij dus helaas niet nieuw. Ter illustratie: ik spreek hier van een man die nog in 2007 aan mij de vraag stelde of ik het misbruik “echt niet uitgelokt” had, toegevoegd met “ik vraag het maar”. Dit, terwijl ik mijn moeder en stiefvader ongeveer één jaar na het laatste incident op de hoogte heb gesteld van wat zich in het verleden tussen mij en mijn stiefbroer heeft afgespeeld. Ook zijn zij sinds lange tijd van een beroep mijnerzijds op het Nederlandse Schadefonds Geweldsmisdrijven op de hoogte, waarbij ik na officiële melding van slachtofferschap van seksueel misbruik bij de Amsterdamse Zedenpolitie en een lange bewijs- en onderzoeksperiode bij het Schadefonds een schadevergoeding uitgekeerd heb kunnen krijgen voor het door mij doorstane leed. Mijn stiefvader mag dus eventueel wel gedreigd hebben met juridische stappen; het morele of inhoudelijke gelijk aan zijn kant heeft hij dus niet en zal hij van mij ook nimmer krijgen. Ook wil ik ter verdere illustratie aangeven dat in andere persoonlijke zaken mijn stiefvader heeft gedreigd met juridische procedures: ook dit is voor mij niet nieuw en wat mij betreft geen reden geweest mij bij welke dreiging zijnerzijds dan ook, neer te leggen.
Ik heb geen kennis genomen van het telefoongesprek dat mijn stiefvader heeft gepleegd of de e-mail of brief die hij mogelijk heeft gezonden. Aangezien hij gepensioneerd is en een nagenoeg volledige loopbaan heeft doorlopen als makelaar in assurantiën in Nederland, twijfel ik er in geen enkel opzicht aan dat hij zijn communicatie heeft weten te doorspekken met krachtig en gewichtig klinkende en mogelijk ook rake juridische termen. Ook dat is niets nieuws dus en betekent overigens daarnaast evenmin dat ikzelf in wat voor geval dan ook voor hem zal wijken.
Voor zoverre dit daadwerkelijk uw beslissing omtrent het (alsnog) uitzenden van Bevroren Kinderen zal beïnvloeden, wil ik u toezeggen dat ik ben bereid informatie te verstrekken die, in mijn ogen in elk geval, mijn verhaal kan bekrachtigen, zoals medische informatie. Er is geen camera geweest op de momenten dat het misbruik plaatsvond en bijbehorend videomateriaal, helaas in dit geval, want u mag van mij aannemen dat als deze wél voorhanden waren geweest ik niet had geschroomd het betreffende materiaal voor zover relevant aan u te tonen.
Het hoeft u na al het bovenstaande waarschijnlijk niet te verbazen dat ik elke beschuldiging van liegen en het verzinnen van verhalen over seksueel misbruik verre van mij werp. Ik ben voor mijn verhaal en de waarheid daarvan opgestaan: voor mezelf, naar slachtoffers, naar mijn familie en naar omstanders toe. Ik doe dit opnieuw en ik zal dit blijven doen. Ik bereid persoonlijk en voor eigen rekening naar Brussel af te reizen om een en ander in een persoonlijk gesprek aan u en andere beslissingsbevoegde personen toe te lichten, in de hoop u tot een uiteindelijk ander(e) oordeel en beslissing over Frozen Kids/Bevroren Kinderen te brengen.
Tot slot wil ik ingaan op de door u vermelde officiële reden om de uitzending van Bevroren Kinderen af te gelasten: zoals ik al zei heeft de beslissing, vooral op basis van de officieel door u genoemde gronden, mij verbijsterd en geschokt. Evenals een van de andere geïnterviewden die u reeds geschreven heeft, vraag ik mij af waarom Frozen Kids/Bevroren Kinderen zolang geleden al is bekeken en goedgekeurd en er plotseling gegronde aanleiding zou zijn de uitzending zeer kort van tevoren op basis van kwaliteitsoverwegingen af te gelasten. Het officiële karakter van de verklaring roept bij mij hierbij het gevoel op te willen doen suggereren dat dit een corporate beslissing is van het VRT-concern dat genomen is op louter inhoudelijke en “ambachtelijke” gronden. Zoiets kan en wil ik niet geloven. Geen notie van ambachtelijkheid en ‘professionaliteit’ rechtvaardigt in mijn ogen een beslissing en motivatie gedaan op zó’n korte termijn voor daadwerkelijke uitzending van een programma over zo’n belangrijk onderwerp. Integendeel: het doet mijns inziens aan elke opvatting van professioneel en deskundig handelen af; is het niet veel voor de hand liggender, gelet op de kennis en ervaring aanwezig bij u en uw collega-vakmensen in de organisatie, dat de gebrekkige kwaliteit van een documentaire, die noopt tot het uit de programmering schrappen van de uitzending ervan, al bij de oorspronkelijke beoordeling, bewerking en programmering onmiddellijk in het oog zou zijn gelopen?
Op de website vermeldt de VRT dat zij ernaar streeft een open en transparante organisatie te zijn; ik heb echter niet de indruk dat er hier sprake is van een open, transparante en eerlijke benadering van zowel de VRT-kijkers als alle direct betrokkenen bij de documentaire Frozen Kids/Bevroren Kinderen, die het volste recht hebben op op zijn minst een grondige, eerlijke en volledige verklaring, bij een zulk ingrijpende beslissing als het annuleren van de uitzending van Bevroren Kinderen, die reeds lang aangekondigd was. Wat niet strookt met een dubbele, tegenstrijdige en officieel deels niet bestaande opgaaf van reden. Ik heb de Belgische media van oudsher, en zeker ook de VRT, van een hoger niveau ingeschat dan wat ik momenteel ‘te zien’ krijg.
Met de huidige aanpak benadeelt de VRT alle geïnterviewden, de kijkers/potentieel medeslachtoffers en mij . Tevens hertraumatiseert de VRT ons, door niet alleen op het laatste moment de beslissing tot uitzending terug te draaien en daarmee opnieuw het seksueel misbruik dat wij en anderen hebben ervaren te ontkennen, maar ook nog de onterechte dreiging en acties van de kant van de (vader van de!) dader te ontkennen en te doen voorkomen als zou het geheel van toewijding en keihard werk dat gezamenlijk door ons is verricht (bij nader inzien) tekortschieten en onvoldoende ongeloofwaardig (?) en van doorslaggevende reden zijn om zo’n belangrijk taboedoorbrekend getuigenisdocument terug te trekken. Een zeer pijnlijke ervaring.
Deze zaak overtreft echter in grote mate ons persoonlijke belang: ikzelf heb een belangrijke behoefte aan (zelf)erkenning en ook verwerking van mij ingelost door, na jaren therapie, naar Cees Franke toe te gaan en mijn verhaal te doen. De ontstane ophef bij in ieder geval mijn stiefvader en uiteindelijk ook bij ons onderstreept daarbij nog maar weer eens het feit dat zowel het thema als de documentaire er in elk geval toe doen.
Er zijn echter ook grote en grotendeels niet direct zichtbare belangen van de kijkers en mogelijke andere slachtoffers in Vlaanderen en daarbuiten. Bevroren Kinderen kan voor elk potentieel kijkend slachtoffer dat gevangen zit in het isolement van angst, schaamte, onbegrip en ook bedreiging een gebaar zijn, een handreiking en een eerste stap naar bevrijding uit dit isolement. U en ik weten allebei dat de statistieken in vele opzichten tekort schieten en dat de werkelijke cijfers van het aantal mannen en ook vrouwen dat is en wórdt misbruikt zonder twijfel vele malen hoger is dan bekend. Ook de hedendaagse ervaringen met de kerk, maar ook de eerdere roemruchte en tragische zaak-Dutroux, een zaak waarmee België aangaande dit thema “op de kaart” is gekomen, onderstrepen dit nog eens.
Tenslotte wijs ik ook op het feit dat ik ook op voor mijn geloofwaardigheid opkom en daarmee voor de aannemelijkheid van het feit dat misbruikpraktijken vandaag de dag nog wijdverbreid voorkomen. In België én in Nederland.
Voor eindelijk een geluid van herkenning, erkenning en steunbetuiging aan alle slachtoffers van seksueel misbruik en een minimale notie dat zij er mét hun verhaal ook mogen zijn, of ze zich nu Vlaming, Waal, Duitstalige, Nederlander of Brusselaar mogen noemen, zal ik mij immer hardmaken en ik hoop u met deze brief daarvan te overtuigen. Ik roep u daarom op uw beslissing te heroverwegen en terug te draaien en de documentaire Bevroren Kinderen alsnog uit te zenden. Ik neem deze kwestie buitengewoon serieus: voor verzinselen en formidabele verhalen had ik mij gewend tot De Rechtzetting en niet tot de VRT.
Ik hoop op en ga uit van een beleefde en eerlijke reactie van uw kant. Ik kan in elk geval met zekerheid zeggen dat de VRT pogingen tot open en transparant contact van mijn kant mag blijven verwachten zolang ik nog geen transparante en eerlijke reactie heb mogen ontvangen.
Hoogachtend,
Leon ……